Groentips & Groeninfo
Iris reticulata in februari

Plantensoortpresentatie
Soort  : Dwergiris, Iris reticulata
Door : Jacques van Gerven


Het is 7 februari 2007, het is koud. Vannacht heeft het een graad of 10 gevroren en de tuin is bedekt met een laag rijp.
Terwijl ik mijn brood maak om mee te nemen naar het werk kijk ik even de tuin in. Plotseling zie ik naast de vijver in het “rotstuintje” dat ik daar heb aangelegd iets blauws schitteren tussen en onder de rijp.
Nieuwsgierig geworden ga ik naar buiten en zie in de vrieskou de bloem van een dwerg-irisje dat ik daar 2 jaar eerder geplant heb. Het is de Iris reticulata, de wellicht meest bekende van de vele soorten dwergirissen die er zijn.

Deze intrigerende winterbloeier heeft mijn interesse voor de familie van de dwergirissen gewekt. Veel van de soorten komen van steppeachtige gebieden op het Noordelijk halfrond, van het Middellandse zeegebied tot de steppes van Azië. 
De plantengroep die wij dwerg-irissen noemen kent verschillende families.
Zo is er de familie van de "echte" Irissen, de meest bekende groep met de Iris reticulata (afkomstig uit de Kaukasus) en de Iris "Katharin Hodgkin".
Naast de planten die "Iris" als familienaam dragen kennen we ook nog een aantal andere soorten die – meestal –ooit als Iris door het leven gingen, maar die tegenwoordig bij andere plantenfamilies ingedeeld worden zoals bij voorbeeld "Gynandris" of "Hermodactylus". Alle soorten hebben óf wortelstokken óf bollen. Veel soorten zijn zeer winterhard en bijna allemaal bloeien ze heel vroeg in het jaar, op een moment dat er nog weinig kleur is met fraaie blauw- en paarstinten.
De planten zijn nagenoeg allemaal te classificeren als "zonaanbidders" met een hekel aan natte voeten.
Heb je een tuin op natte grond (klei of veen) dan is het een uitdaging om ze in de volle grond te houden. In dat soort omstandigheden zijn het échte "rotstuinplanten".
Gelukkig zijn deze schitterende winterbloeiers ook prima in pot te houden. Plant ze dan in een zandig mengsel dat goed draineert, liefst met een wat hogere pH-waarde dus een beetje kalk bijmengen mag.

In de winter een aantal graden vorst? Geen probleem! In de zomer kurkdroog? Vinden ze heerlijk.
 

Gynandriris sisyrinchium (Kreta)

Het zijn soorten om in een rotstuin of op de 2e rij in de border te plaatsen, na de bloei sterft het blad af en gaat de plant in zomerrust en dan is het wel zo handig om daar wat andere planten vóór te kunnen zetten, terwijl ze in het allervroegste voorjaar extra fleur en kleur kunnen geven aan een tuin die nog grotendeels in winterrust verkeert.

Ik heb zelf op Kreta een aantal van de soorten in het wild gezien op hoogvlaktes waar in de winter vaak een meter sneeuw ligt bij temperaturen ver onder het vriespunt, maar waar in de zomer de temperatuur kan oplopen tot ruim boven de 40 graden zónder een druppel water.

Planten die het onder die omstandigheden volhouden hebben geen enkel probleem met het Nederlandse klimaat zolang ze maar niet met de voeten in het water hoeven te staan.
Bij de meeste tuincentra zijn soorten als Iris reticulata of Iris Katharin Hodgkin wel te koop. Andere soorten zijn lastiger te vinden, maar soms hebben gespecialiseerde kwekers ze in huis.

meer

 

 

 

14
Oct
ZOMERTEMPERATUUR in HERFST
14
Oct
Een opmerkelijke tuin - Blik op de Tuin no. 923