Groentips & Groeninfo

Vleesetende planten

Plantensoortpresentatie

Soort  : Vleesetende planten
Door  : Jacques van Gerven

Ditmaal in de plantbeschrijving niet één maar een hele reeks plantensoorten.
Gemeenschappelijke noemer van deze planten: ze groeien allemaal op plekken waar nauwelijks voedingsstoffen (en dan met name stikstof) in de bodem voorkomt. Dat stikstofgebrek vullen deze planten aan door het vangen en verteren van insecten.

Ik beperk me hier tot de soorten die op de bodem leven én die (redelijk) bestand zijn tegen het Nederlandse klimaat.
In Nederland zelf zijn een aantal vleesetende planten inheems, deze staan allemaal op de zogenaamde “Rode lijst” en zijn daardoor wettelijk beschermd!

Van de Zonnedauw (Drosera) kennen we zelfs 4 soorten die qua bladvorm verschillen. De Drosera heeft op het blad haartjes staan waar op de punt een kleverige vloeistof zit, kleine insecten die daardoor worden aangetrokken blijven kleven en de plant verteert.
Het Vetblad (Pinguicula) is wat dat aangaat minder spectaculair, de plant heeft een laagje kleverig vocht op het blad waar insecten in blijven kleven en verteerd worden. Vetblad is vrij eenvoudig via bladstek te vermeerderen.

Wellicht de bekendste vleesetende planten komen uit Noord Amerika. Iedereen zal ongetwijfeld de Venus vliegenval (Dioneae) kennen. Een plantje dat een insect vangt dat op het blad gaat zitten. Om de insecten daartoe te verleiden zal het blad van een “hongerige” venus vliegenval een felle kleur krijgen. Is de plant niet hongerig dan zijn de bladeren groenachtig.
Wat de meeste mensen echter niet weten is dat dit plantje kan tellen… de landing van een insect laat niet het blad meteen dichtklappen, pas wanneer de prooi in een korte tijd driemaal een van de “tastharen” op het blad heeft aangeraakt gaat de plant tot actie over!

Een andere  bekende plant uit Noord Amerika is de Cobralelie (Darlingtonia) met de gebogen bladrand met daaronder de opening waar de plant de prooi naar binnen probeert te lokken. Dat doet ze door geurstoffen af te scheiden vanuit kliertjes aan de rand van die opening. Insecten die daarop afkomen en dieper het blad in duiken op zoek naar de bron van al dat lekkers kunnen vervolgens niet meer naar buiten kruipen doordat het blad aan de binnenkant bezet is met naar beneden gerichte haren. Beneden in het blad wordt vervolgens de prooi verteerd.

Als laatste wil ik nog de Trompetbekerplant (Saracenia) noemen. Deze plant heeft een blad met een “afdakje”. Ook deze plant lokt insecten door aan de rand van de “mond” lekkere luchtjes te produceren. Insecten die daardoor aangelokt op de rand van het blad of op het “afdakje” landen komen daar terecht in een kleverig laagje dat langzaam maar zeker naar beneden de trechter in stroomt. Ook dit laagje bevat enzymen waardoor het gevangen insect uiteindelijk verteerd zal worden.

Tot zover de soorten die in aanmerking kunnen komen om in onze tuin een plekje te krijgen.
Zoals aan het begin gezegd: de planten komen allemaal uit een voedselarm milieu. Dat zorgt er voor dat de planten ook in de tuin speciale eisen stellen.
Als groeisubstraat is een mengsel van turf met (scherp) zand of perliet geschikt. Daarnaast groeien al deze soorten in moerassige omstandigheden. Ze zullen dus “drijfnat” gehouden moeten worden met regenwater (kraanwater bevat veel te veel mineralen!).De planten kunnen dan ook het beste in een niet al te ondiepe schaal gehouden worden, bijvoorbeeld op of vlakbij het terras.
Vanaf eind oktober tot ongeveer maart gaan de planten in winterrust. Overwinteren gaat het beste bij temperaturen tussen de 0 en 12 graden. In deze periode mogen de planten wat minder vocht krijgen om schimmelvorming tegen te gaan maar ze mogen niet helemaal uitdrogen. Kunt u ze die omstandigheden niet bieden dan kunt u de plant uit het substraat halen en in een dichtgeknoopte plastic zak in een koelkast bewaren tot het voorjaar. Vermeerderen van de planten kan door zaad (zonnedauw) of bladstek (vetblad).
De Cobralelie en de Trompetbekerplant kunnen in het voorjaar gescheurd worden, dat is ook het moment om bij deze soorten de oude vangbladen van vorig jaar te verwijderen, deze zitten immers vol met verteerde insecten.

Van een oude kweker van deze planten hoorde ik ooit dat hij de vangbladen van soorten als trompetbekerplant een paar weken vóórdat hij naar een show moest “verstopte” met een plukje watten. De plant werd daardoor “hongerig” en dat zorgde er voor dat de kleur van het blad intenser kleurde…

 

 

Drosera - Zonnedauw
Dioneae - Venus Vliegenval
meer
Darlingtonia - Cobralelie
Saracenia - Trompetbekerplant
17
Sep
Plumeria: een kostbaar bezit - Blik op de Tuin no. 919
11
Sep
TOMATENOOGST